web analytics

Metaforen in verandertrajecten (Marshak, 1993)

Auteur: Leonard Millenaar

Voetbal als metafoor voor veranderen

De organisatie als voetbalteam. Een toepasselijke metafoor tijdens de Europese Kampioenschappen. De back-office als verdediging, afdeling verkoop als voorhoede en de algemeen manager als bondscoach.

Waarom metaforen?
Metaforen zijn een middel om in beelden over organisaties te praten. Hiermee kun je bijvoorbeeld achterhalen hoe door medewerkers naar de eigen organisatie wordt gekeken, door de metaforen letterlijk te nemen en de achterliggende gedachten te onderzoeken. Het vormt daarmee ook een instrument om beelden indien gewenst gericht te veranderen.

Vier metaforen voor verandering
Marshak onderscheidt vier soorten metaforen om te spreken over organisaties:

  • Repareren en onderhouden: sluit aan bij het beeld van een organisatie als machine. Gebruikte beelden kunnen zijn stuk gaan, repareren of doorsmeren. Metafoor voor de adviseur is (onderhouds)monteur. Wordt soms als negatief ervaren.
  • Developmental change: gericht op bouwen en ontwikkelen. Gebruikte beelden kunnen zijn verbeteren, bouwen en fundering leggen. Adviseur als trainers, coaches of ontwikkelaars. Wordt vaak als positief ervaren.
  • Transitional change: overgang naar een andere staat. De verandering betreft bewegen en verplaatsen, gekenmerkt door termen als vooruitgaan of het juiste pad kennen. Adviseurs als planners, gidsen of verkenners.
  • Transformational change: fundamentele wijziging van de organisatie. Uitspraken als verlichting of ontwaken worden gebruikt. Adviseurs als visionairs of scheppers.

Toegevoegde waarde van werken met metaforen
Het gebruik van metaforen maakt veel inzichtelijk. Metaforen kunnen verschillende invalshoeken van een probleem laten zien. Het gebruik van metaforen door medewerkers zegt over hun persoonlijke overtuigingen. Bij consistente toepassing van eenzelfde metafoor die ook past bij de beoogde verandering kan deze worden gebruikt om iedereen dezelfde richting op te laten gaan.

Aanbevelingen om metaforen effectief te hanteren bij verandertrajecten
Marshak geeft in zijn artikel zes aanbevelingen voor toepassing van metaforen.

  1. Besteed veel aandacht aan de beschrijving van de verandering
  2. Zorg ervoor dat de genoemde metafoor overeenkomt met de gewenste verandering.
  3. Maak in de planfase gebruik van alle vier de soorten metaforen om een verandering te beschrijven
  4. Probeer het gebruik van symbolen in het taalgebruik van alle betrokkenen af te stemmen in de richting van de gewenste verandering
  5. Help mensen bij het vormen van een manier van kijken naar situaties
  6. Gebruik metaforen om de perceptie van betrokkenen van een situatie te veranderen.

——————–

Gebaseerd op onderdeel 2.2 uit Het Boek Verandering: Visie ontwikkelen.
Oorspronkelijke bron: Marshak, R.J. (1993), Managing the Metaphors of Change, Organizational Dynamics, 22, p. 44-56.

Deel dit artikel
Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Facebook

Tags: , ,

Reageer