web analytics

Lean werken in de zorg vanuit veranderkundig perspectief – van ‘toolbox’ naar systeem

Auteur: Lisa van Rossum

Steeds meer ziekenhuizen passen de aanpak van ‘lean’ werken toe om de doelmatigheid en kwaliteit van zorg te verbeteren. Bij de implementatie van veranderinitiatieven lopen zorginstellingen echter tegen problemen aan doordat strategie en uitvoering niet goed op elkaar aansluiten. Waar komt dit door?

Incidentele projectresultaten
In een eerste onderzoek is bij circa 600 leidinggevenden en medewerkers de veranderkracht van zeven OK’s in Nederland die werken met lean gemeten. De resultaten laten zien dat lean binnen de OK’s van Nederlandse ziekenhuizen bijdraagt aan het verbeteren van processen en het realiseren van doelen. Deze successen met lean lijken echter nog vooral te bestaan uit incidentele projectresultaten die met name betekenis hebben voor leidinggevenden, adviseurs en projectleiders.

Leiderschap en de flexibiliteit van personeel
Een tweede onderzoek (Van Rossum et al., 2016) geeft vanuit veranderkundig perspectief meer wetenschappelijk inzicht in factoren waarmee de implementatiekloof kan worden verkleind en lean een driver voor structurele prestaties en duurzame (gedrags)verandering wordt. Onderbouwd wordt dat transformationeel leiderschap bijdraagt aan de vereiste betrokkenheid vanuit het leidinggevend kader, terwijl teamleiderschap het benodigde gedrag van medewerkers op de werkvloer stimuleert. Daarnaast lijkt de flexibiliteit van personeel om procedures, processen, gedrag en vaardigheden aan te passen cruciaal om het zorgproces (te kunnen) optimaliseren en vermindert het tevens de professionele ‘silo’s’ en de hiërarchische structuur in de zorg.

Doordacht veranderen
Om de slag te maken van incidentele projectresultaten naar duurzame (gedrags)verandering, ofwel van toolbox naar systeem, moet doordacht veranderd worden. Dit betekent dat initiatiefnemers van lean allereerst zorgen dat medewerkers echt begrijpen en doorleven wat de achtergrond is van het werken met lean. Aansprekend leiderschap helpt daarbij. Maar de crux ligt bij de medewerkers zelf; in hoeverre zijn zij in staat om zelf oplossingen te bedenken voor problemen waar zij dagelijks mee te maken hebben? En in welke mate bezitten zij de flexibiliteit om in te springen op veranderende omstandigheden? Door een zorgvuldig proces op gang te brengen waarin ruimte is voor feedback, daadwerkelijk wordt geleerd van verbeteracties en deze zichtbaar worden geborgd in de organisatie zullen (en kunnen) medewerkers zich verbinden aan de verandering en gaan zij er ook in geloven.
Lean is immers geen tijdelijk project, maar een manier van denken en werken.

Literatuur

  • Van Rossum, L., Aij, K. H., Simons, F. E., Van der Eng, N., & Ten Have, W. D. (2016). Lean healthcare from a change management perspective: the role of leadership and workforce flexibility in an operating theatre. Journal of health organization and management, 30(3), 475-493.
Deel dit artikel
Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Facebook

Tags: , , ,

Reageer