web analytics

Kernwaarden zijn een kwestie van voorbeeld(ig) leiderschap

Auteur: Hans van Emmerik

ikea-foto

“Ik denk niet dat ik nu iets draag, dat niet op de vlooienmarkt is gekocht” (The Guardian, 2016.), zei een van de rijkste mannen ter wereld eens. Deze man, Ingvar Kamprad, is de founding father van Ikea. Opgericht in 1943 en nog altijd geeft hij zelf het goede voorbeeld als het gaat om kostenbewust handelen – een van de zeven waarden van zijn bedrijf (Ikea.com, n.d.).

Waarden gaan over wat mensen het belangrijkst vinden, als individu en als groep. Het zijn woorden voor wat mensen wensen. Het formuleren van organisatiewaarden heeft in de jaren 90 vlucht genomen en inmiddels valt op nagenoeg elke bedrijfswebsite te lezen wat de kernwaarden zijn – samen met de missie, visie en ambitie.

Net als bij mensen, bepalen bij organisaties de eerste levensjaren in hoge mate hun identiteit. De 17-jarige Kamprad had met Ikea een doel voor ogen. Hij wilde er alles aan doen om de prijzen zo laag mogelijk te houden: “Er moeten duidelijke prijsverschillen bestaan met onze concurrenten. Op alle terreinen moeten wij zonder meer altijd het gunstigst uit de bus komen” (Jungbluth, 2006).

Mooie, laaggeprijsde woonartikelen zijn alleen mogelijk als de kosten laag blijven. Dit maakt de lage-prijzen-kernwaarde richtinggevend voor het kostenbewust handelen van de mensen die de producten ontwerpen, maken en verkopen. Op deze manier krijgen kernwaarden hun praktische betekenis – de kernwaarden geven richting aan het gedrag van medewerkers. En dat is voor veel organisaties een uitdaging.

Het ontwikkelen en werkbaar krijgen van kernwaarden is geen eenvoudige klus. Een slechte poging tot het eigen maken van kernwaarden kan vergiftigend werken. Het kan ertoe leiden dat klanten vervreemden van de organisatie. Medewerkers kunnen cynisch en moedeloos worden. En het kan de geloofwaardigheid en het gezag van het management ondermijnen.

Maar kernwaarden hoeven geen betekenisloze woorden op papier te zijn. Betekenisvolle kernwaarden inspireren en motiveren medewerkers en kunnen de organisatie onderscheiden van concurrenten.

Stel, klanttevredenheid is een kernwaarde. Is het dan logisch als de directieparkeerplaatsen voor de ingang van het kantoor zijn en klanten hun auto om de hoek betaald parkeren? Niet echt.

Waar het om gaat is dat je abstracte kernwoorden terugziet. Letterlijk. In de kantoorinrichting en op de website, maar natuurlijk bovenal in het gedrag van de medewerkers. Medewerkers en klanten worden continu herinnerd aan wat echt belangrijk is.

IKEA heeft door allerlei gedragsregels en manieren van handelen een uitgesproken identiteit. Je voelt je er thuis of niet, als medewerker en als klant. Leidinggevenden hebben de belangrijke taak om het kostenbewustzijn – en de andere kernwaarden – te (h)erkennen en het goede voorbeeld te geven. Economyclass vliegen en tweedeklas treinreizen is dan een kwestie van voorbeeld(ig) leiderschap.

Literatuur

  • Jungbluth, R. (2006). Ikea, het geheim van het succes. Amsterdam, NL: Nieuw Amsterdam.
  • https://www.theguardian.com/business/2016/mar/10/ikea-billionaire-ingvar-kamprad-buys-his-clothes-at-second-hand-stalls
  • http://www.ikea.com/ms/en_US/the_ikea_story/working_at_ikea/our_values.html
Deel dit artikel
Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Facebook

Tags: ,

Reageer